Tham luận

5S- cải tiến nơi làm việc theo phương pháp Nhật Bản

5S là một trong những công cụ cơ bản để tổ chức nơi làm việc, học tập một cách gọn gàng sạch sẽ và hiệu quả. Tuy nhiên 5S là một quá trình được vận hành theo nhóm và được thực hiện bởi những người làm việc trong một khu vực mà nơi đó nguyên tắc 5S được áp dụng. 5S sẽ vận hành không thành công nếu có một ai đó không có kiến thức cũng như hợp tác để chuẩn hóa các quy trình trong nhóm làm việc của mình. Bên cạnh đó nếu lãnh đạo các bộ phận không quyết tâm và không thông suốt về 5S cũng dẫn đến sự thất bại của 5S.

Phương pháp này xuất phát từ Nhật Bản và được áp dụng lần đầu tiên tại công ty Toyota, sau đó lan rộng ra các công ty khác rồi phổ biến đến nhiều quốc gia khác trên thế giới. Tại Việt Nam phương pháp này được áp dụng lần đầu tiên vào năm 1993 và không ngừng nhân rộng vì những lợi ích mà nó mang lại như: sạch sẽ, gọn gàng tạo sự thoải mái trong nơi làm việc từ đó nâng cao năng suất, sự sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiệu quả của nó có thể nhận thấy một cách tức thời [1]

Theo từ gốc của Nhật Bản thì 5S chính là 5 chữ cái đầu tiên của Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu và Shitsuke, và sự trùng hợp ngẫu nhiên trong tiếng Việt  cũng là 5 chữ cái đầu tiên: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và  Sẳn sàng, cụ thể của từng S có thể giải thích như sau:

  • S1_Sàng lọc (Seiri): Loại bỏ những thứ không cần thiết nhằm giải phóng không gian trống cần thiết.
  • S2_Sắp xếp (Seiton): Là bố trí lại vị trí của các vật dụng, các sản phẩm về đúng vị trí. Vì mọi thứ đều có vị trí xác định của nó, sao cho thuận lợi nhất cho công việc của chính mình.
  • S3_Sạch sẽ (Seiso): Là hoạt động giữ gìn vệ sinh nơi làm việc, để đảm bảo mỹ quan, môi trường làm việc thân thiện, an toàn.
  • S4_Săn sóc (Seiketsu): Là việc thực hiện chuẩn hóa S1, S2 và S3 một cách có hệ thống, có kế hoạch rõ ràng, đảm bảo 3S đầu được thực hiện định kỳ và xuyên suốt. Mọi người trong tổ chức đều có ý thức tuân thủ các quy định của 3S.
  • S5_Sẳn sàng (Shitsuke): 4S trên trở thành một thói quen, mọi người thực hiện 4S trên một cách tự giác hay nói cách khác là 4S đã thấm vào máu của mỗi người và việc thực hiện 4S trên như một bản năng, không quan tâm đến quy định về 5S của tổ chức có còn tồn tại hay không.

Triển khai 5S tại Khoa Cơ điện – Điện tử trường Đại Học Lạc Hồng

Những năm trở lại đây các doanh nghiệp Nhật Bản đã và đang đầu từ mạnh mẽ vào Việt Nam nói chung và Đồng Nai nói riêng, do đó nhu cầu về nguồn nhận lực đáp ứng được nhu cầu cũng như hiểu biết về văn hóa làm việc của Nhật Bản là điều thiết yếu. Xuất phát từ nhu cầu đó, qua khảo sát tổ chức JICA Nhật Bản nhận thấy Khoa Cơ điện – Điện tử của Trường Đại học Lạc Hồng là một trong những nơi đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu các doanh nghiệp đóng trên địa bàn và các tỉnh lân cận. Tổ chức JICA Nhật bản đã ký kết tài trợ đào tạo chuyên gia về An toàn và 5S cho Khoa Cơ điện - Điện tử Trường Đại học Lac Hồng. Theo đó, sau khi được đào tạo bài bản tại Nhật Bản nhóm chuyên gia 5S và An toàn của Khoa đã và đang triển khai 5S tại các xưởng, phòng thực hành và văn phòng khoa. Bên cạnh đó khoa thường xuyên tổ chức các lớp An Toàn – 5S cho toàn thể sinh viên của Khoa.

[1]https://vi.wikipedia.org/wiki/5S_(ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p)

Một số hình ảnh triển khai 5S tại khoa Cơ điện - Điện tử:

Đoàn chuyên gia Khoa Cơ điện - Điện tử trong khóa đào tạo tại Nhật Bản

Phòng học 5S và an toàn

Sinh viên trong lớp học 5S

Phòng thực hành sau khi triển khai 5S

Lê Phương Trường & Ngô Kim Long

Tham Luận, 5S, Cải tiến